Idoia Zengotitabengoa Laka: ’42°36′01″N 2°58′16″E’ »

Zalaparta guzti honen erdian egotea egokitu zait. Ezer gutxi jakinda. Dei ofizial bat, diskrezio osoz. Ilusioa nabari da hitzetan, tentsio puntua tonuan. Atzera bueltarik gabeko bidai luze baten hasiera izango omen da. Gure beharra dutela, prestatzeko. Kolosala izango omen da eta. Arbasoengandik jasotako epika guztia geure barnean sartu eta bagoaz. Lehen atseden lekua ez da […]

Maitane Subijana ‘Puntuka’: Erosotasunetik »

Irratiak, telefonoak, telebistak, egunkariak, whatsapp mezuak, Facebook edota Twitter; horra mundu mediatikoa. Baina irudi batek balio omen du ehun hitzek baino gehiago, halaxe jo zuen telebistak gailurra. Irudiak ikusi egin behar direlakoan, deskribatzeak galdu zuen bere indarra, munduaren beste aldekoa gurera ekarriz. Sarajevoko kaleetan barreiatzen ziren ikara eta malkoak, zuhaitzik gabe geratu ziren parkeak ilun, […]

Antton Iturberen IRITZIA: ‘Abbatoir Blues’ »

Ikaragarrizko penaz galdu behar izan nuen Jaco, Zozobra eta Futuro del Hierro taldeek Azkoitiko Matadeixen joan den larunbatean eman zuten kontzertua. Bartzelonako Magia Roja diskoetxe/plataformaren partaide dira hirurak. Zaratatsu, erronkari, bizi, bitxi eta aldi berean dotore. Erraietako odol eta fluxuez blaituta datorren musikak bakarrik eragin dezakeen harridura deserosoa eta plazer berritzailea iradokitzen dute hirurok. Bakoitzak […]

Keinuz keinu, izanez »

Begirada gozo bat, fereka leun bat, besarkada samurra, hitz atseginak… guztiak dira, ezaugarri askoren artean, gizatasunaren ezinbesteko keinuak,  hurbilago, irekiago eta adeitsuago

Asier Iriondo eta Aitor Calvillo »

Asier Iriondo

Katalunia (Aupa Puigdemont!) eta Txapelketa (Aupa Nerea!). Estatu gazte bat eta jolasa. Eskolarteko bertso txapelketari buruz idazteko aitzakia nahi nuen. Lotura

Estitxu Elduaienen gutuna: ‘Agur, Xiriako’ »

Estitxu Elduaien Azpeitiko Kirol zinegotziak honako gutuna idatzi du: Punta puntako puntista. Punta puntako Sanjuandegiko Baigerako gidaria, Olatz emaztearekin batera. Punta puntako herritarra joan zaigu: Xiriako Gurrutxaga. Nuarben jaio eta zesta puntarako zuen afizioa ofizio bilakatu eta munduko hainbat txokotako frontoietan jokatu zuen Xiriakok. Nuarbe ezizenarekin ezaguna frontoian, Azpeitia eta Nuarberen izena eta izana munduan zabaldu zituen. […]

Iritzia: Espainia jainkoa da »

Tania Arriaga Azkarate

Espainia jainko monoteista da. Oraindik, zalantza izpiren bat gelditzen bazitzaidan, urriaren 1eko irudi bortitzak ikusi eta gero, argia ikusi dut. Espainia, benetako jainkoekin gertatzen den bezala, bat eta bakarra da, eta horrela izaten jarraitzeko guk guztiok onartu beharreko oinarrizko araua ezartzen du: Espainia Egia (letra larriz) dela sinistea.

Espainiaz beste edozein aukera irudikatzea heresia da, Egiaren esanahia zalantzan jartzen baitu. Normala da, beraz, sinestun sutsuez inguratuak egotea, beldurrak hutsezinezko eragina duelako dogmak sendotzen. Azken bostehun urteotan ideia hauek haragian iltzatu dizkigute, eta bestelako sinismenak, identitateak bizi dituztenen kontra, botika bera erabili dute: sua.

Adibidez, estatu horren izaera inperialaren adierazpena Iruñeko karriketan ikusi dugu, azken mendeetan, gure hiria haien plaza militarra izan baita. Inbadituontzat Espainia irenstea biziraupen kontua izan zaigu, bizitzaren eta heriotzaren arteko trantzea, Anjel Berruetaren ereduak irakasten digun moduan. Halere, dogmak ere konbentzioak dira. Adostutako egiak, Enperadorearen jantzi berria ipuinean kontatzen digutena bezalakoak. Erregea biluzik egonik ere, mendekoek oso soineko polita zeramala sinetsarazten zioten. Gezurra denboran mantentzeko bi arrazoi zegoen, pribilegioak mantendu ala heriotza ekidin.

Konbentziok aintzat hartzen ez ditugun momentuan, aldiz, sinesgarritasuna berehala galtzen dute, zeren haien indarra gure irudimen komun horretan baitatza. Esanahi adostua desegin ezkero, jainko oro-ahalduna izatetik anekdota zaharkitua izatera pasa daiteke Espainia. Hori da yo-soy-español monoteisten beldurra, sakrosainduak izatetik txantxa tristea izatera pasatzea.

Instituto Cervantesek, inperioak bizirik dirau! aldarrikatuz, urtero Latinoamerikan eta Ameriketako Estatu Batuetan dirutzak uzten ditu Kristobal Kolon konkistatzailearen eguna ospatzen segitzeko. Real Academia Espa-ñolak ere haien hizkuntzaren nahi eta nahi ezko izaera unibertsala azpimarratzen du. Azken egunotan, RAEk “sezesionismoaren” kontra bizarrak altxatu ditu, Espainia inperialaren Egia elikatu beharra dagoelako hiztegiaren A hizkitik hasita.

Yo-soy-españolek ez dituzte jainkoaren seme-alabak izatearen pribilegioak galdu nahi, soldata mamitsuak, telebista programak, katedra distiratsuak, gizon-alfentzako akuilu-makuiluak, gihar historikoak, herri-lanen dirua, kondairazko errelato belikoak… Orain, hau dena ez da ez debaldekoa. Kolonizatzailearen aura jainkotiarra janztearen truke, losintxariek arima saldu behar dute. Irudimena da haien pribilegioen ordaina, Espainia haur eta helduen sormenaz elikatzen delako eta ezin dute jainkoaz beste ezer ikusi edo imajinatu. Espainia desagertuko balitz gizaki periferiko normalak izatera pasatuko lirateke, gainerakoak garen modukoak, urre eta estandarterik gabekoak.

La Pinta, La Niña eta La Santa Maria irekitzen ez diren historia liburuetan geldirik dira. El pequeño Cid, 1980ko hamarkadan ez bezala, gaur ez da politikoki zuzena. Monarkia, meme-ak bide, hildako elefanteekin alderatzen dute. Enperadorearen jantzi berria gutxi batzuek besterik ez dute ikusten, jada. Espainiar Egiaren jarraitzaileak beldurrak jota bizi dira, leinu inperialistaren azkenak direlako. Horregatik jipoitzen gaituzte, gu garelako haien doktrina istorio bilakatuko dugun kantari eleaniztunak.

The post Iritzia: Espainia jainkoa da appeared first on Nafarroako Hitza.

Izarne Zelaia: ‘Kataluniara begira’ »

Kataluniara begira pasa ditugu azken asteak. Gertakarien aurrean elkartasuna adierazi du Euskal Herriak, erabakitzeko eskubidea izan behar baitu herriak, bai han, bai hemen. Halako esaldi andana entzun eta esan dugu egunotan ilusioz, eta zerbait piztu da gugan, bizi nahi duen herri bat hemen ere badela lehendik bagenekien arren. Ezin esan genezake Katalunian gertatzen ari denak […]

Maddi Ibaibarriaga Zubikarai: ‘Euskaldun 2.0.-ak’ »

Dikotomiaren munduan, bitan banatu ezin direnak ere banatzen ditugu askotan: mendia edo hondartza, hiria edo herria, emakumea edo gizona… eta euskaldun berria eta euskaldun zaharra. Orain arte nik neuk ere horrela ulertu izan dut: ama hizkuntza euskara duena euskaldun zaharra izan da niretzat, eta hizkuntza kanpotik jaso duena euskaldun berria. Baina guztia ez da zuria […]

Julen Erezuma: ‘Kataluniako gorabeherak’ »

Parkatu, baña neu be azkenaldian bolo-bolo ibili dan gaixegaz natortzue gaurkoan. Kataluniaz hain zuzen be. Xabier Leteren abestixek diñon moduen, «urak handi ziren» Katalunia partien. Danok gengozan begira adi-adi, zelan futboleko partida baten gure taldie jokaldi polit bat osatzen doan, zelan bertsolari bat ofizioka-nahiz bakarkako gaixegaz bertsoa goitik-behera josiz doan, zelan umiek gurasoa puzten dabillen […]